در هوس افزون ودرعقل اندکیم

سالها داریم اما کودکیم

جان رها کردیم وازفکرتنیم

تن بمردودر غم پیراهنیم

                                         (پروین اعتصامی)

یکی دیگر از عللی که نوجوانان در مورد روی اوردن به مصرف مواد مخدر ذکر می کنند .کوشش برای گریز از تنش ها وفشارهای زندگی واز کسالت وبی حوصلگی است. اگر مصرف مواد مخدر برای گریز از وظا یف وتعهدات دوران نوجوانی یعنی فراگیری شیوه ی برخورد با فشارها وکسب مهارت های ادراکی،اجتماعی وحرفه ای صورت بگیرد همین نیز خود مانع پدید امدن توانایی های لازم در نوجوانان معتاد برای مواجهه با مسایل دوران بزرگسالی می شود.

دوستان نیز نقش مهمی در گرایش نوجوانان به مصرف موادمخدر ایفا می کنند. در واقع می توان به یقین پیش بینی کرد در صورتی که دوستان فرد نوجوان و به وی......ه نزدیک ترین ان فرد مواد مخدر مصرف کنند خود ان نیز به مصرف چنین موادی روی خواهد اورد.نوجوانان برای پذیرفته شدن از طرف دیگران به خصوص دوستان وهمسالان خود اهمیت بسیار قائل هستند وچون گروه همسالان قدرت زیادی دارد میتواند اعضای گروه را تحت تاثیر قرار دهد تا جایی که به عنوان نقطه ی اتکا تلقی شود.حتی اعضای گاهی اوقات با اتکا بر گروه در برابر خانواده قیام می کنند عملکرد گروه همسالان متنوع وبه شرح زیراست :

1-     جانشین شدن برای خانواده

2-     منبع احترام شخصی

3-     منبع ثبات واستواری در دوره ی تحول وانتقال

4-     حفا ظتی در مقابل فشار بزرگسالان

5-     منبع قدرت

6-     وسیله ای برای انجام امور روزمره ی اعضا

7-     سر مشق برای رشد اخلاقی وعقلانی تا جایی که گاهی اوقات گروه هم سن ضمن جایگزین نقش پدرومادر شدن. افراد رارانیز مورد حمایت قرار می دهد.

علل مصرف:

علل مصرف مواد مخدر در نوجوانان بسیار متنوع است.همچنین نوجونان در مصرف این مواد به یک میزان جدی نیستند .

یکی از علل روی آوردن به مواد مخدر ،در دسترس بودن آن است.بین 75تا98 در صد جوانان مصرف کننده اکثر مواد مخدر(جز ال.اس.دی) اضهار داشته اند که می توانند به سهولت آن مواد را به دست بیاورند .نوجوانان به طور طبیعی نسبت به دنیای روبه  گسترش که دران زندگی می کنند کنجکاوتر هستند و بیشتر از بزرگترها احساس خطر می کنند.

دوره ی نوجوانی و بلوغ  به سنین بین 12 الی 18 سالگی اطلا ق می شود.این دوره یکی از بحرانی ترین دوره ها ی

زندگی است گاهی گذ شتن از مرز کودکی و رسیدن به قلمرو بلوغ با نا سا ما نی ها مشکلات فروانی همراه است در این

دوره نوجوان دیگر نه کودک است نه هنوز به درستی با لغ شده است وفرد در مرز بین این دو مرحله (کود کی و

 بزر گسا لی  )قرار می گیرد وبا فشا رها و انتظا رات خا ص هر دوره روبه رو مشود.

نقش کودک کا ملا در زندگی مشخص است. او می داند چه کاری را باید  انجا م دهد افراد با لغ نیز به نش خود در

زندگیکاملا واقف هستند ولی نوجوان در یک وضع روحی بسیا ر مبهم  و پیچیده به سر می برد.او به در ستی نمی داند

چه با ید بکند.بعضی اوقات  پدر و مادر یا سایر بزرگسالان به او می گویند هنوزکوچک هستی و او را از کار ها ی که

بزرگترها به ان مبادرت می ورزند باز می دارند و لحظه ی دیگر ممکن است او را سر زنش کنندکه دیگر تو کودک

نیستی که چنین رفتا ر کودکا نه ای از خود نشان می دهی .

نو جوا نی اغلب به  دوره ای بین کودکی وبزرگسالی اطلاق میشود .گر چه برخی افراد نو جو انی را مسا وی با بلوغ

جنسی و دوره ای تغییرات فیزیکی می دانند که اوج ان در تکا مل و رسید گی در تولید مثل  است.

اغلب نو جوانی با مفا هیم روانی و اجتماعی تعر یف شده است.(( انتقا ل از مرحله ی با لندگی (کما ل)در دوره ای از

 جر یان تدریجی زندگی را نوجوانی  می گو یند که با تحول عمیق در جسم روان و قد رت تجسم  وتخیل زیاد همراه

است.))

نوجوانی یکی از حساس ترین ومهم ترین مراحل زندگی است زیرا این دوران همراه با تغییرات ودگرگونی ها یی است. که در هیچ

مرحله ی دیگر زندگی وجود ندارد. همچنین مشکل ترین وسخت ترین دوران رشد از نظر والدین به شمار میرود. اغلب پدران

و مادران این مرحله را با دشواری و مشکلات فروان پشت سر میگذارد. چه دعواها ومشاجراتی که در این دوران بین والدین

وفرزندان نوجوانشان صورت نمیگیرد. چه حرمتهای که در این بین شکسته نمی شود وچه ضربه ها یی که در این سن به دلیل

بی اطلای و بر خورد نا شا یست والدین با نوجوانان بر روح حساس انان وارد نمی شود به راستی علت چیست؟چرا والدین نمتوانند.

با نوجوا نشان تفاهم وتوافق داشته باشند وچرا خانواده ها این قدر با نوجوا نا نشان اختلاف دارند؟

 مشکل این است که اغلب والدین  اطلاع چندانی از خصو صیات این دوره ندارند ونمی توانند چگونه با نوجوا نا شان برخورد کنند.

عده ای تصور میکنند که بایدرفتاری را در پیش گیرند که پدران ومادران در مورد انها به کار گرفته انددر حالی که با توجه به

دگرگونی ها ی اجتماعی وفرهنگی بسیاری از ان رفتار ها تغییر شکل داده اند یل منسوخ شده اند.

برخی دیگر از والدین در مواجهه با مسایل ومشکلات و رفتار ها ی غیر معمول فرزندشان احساس می کنندکه کاری از انها سا خته

نیست وگمان می کنند که قادر نیستند .نقش ها وکشمکش ها ی دوران بلوغ فرزندشارا تحمل کنند .انها تصور می کنند که میزان

می کنند که میزان اگاهی و معلوما تشان از این دوران انقدر نیست که بتو انند به طور صحیح با نوجوا نشان ارتباط برقرار کنند

ودوران خوشی را برای او فراهم سازد و خود نیز از این مسا له رنج می برند اگر دقت کنیم ملاحظه می شود که اکثر مشکلات

والدین در اثر عدم شنا خت نوجوانان ویژ گی های این دوران از زندگی است .

نو جوانکه تا قبل از دورهی بلوغ بیشتر مورد حمایت بزرگسالان بوده است.در این دوره این نقش را در گروه

همسالان خود جستجو می کند. او دیگر مایل نیست که ما نند دوران کودکی تحت حمایت ها و کنترلها ی پدر

 ومادرو سا یربزرگسالان قرار گیرد.بخصوص اگر این مسا له در بین جمع باشد بیشتر برای نوجوان

موجبات نارا حتی ونگرانی را فراهم می کند .هما حمایت وهم دردی گروه همسالان برای نوجوانان مطلوبیت

 خاصی به هرراه می اورد و انها برای کسب این حمایت وهمدردی نیز تلاش بسیاری می کنند.انها بسیار سعی

می کنند که از نظر گروه محب وبیت لازم را کسب کنند تا از حمایت انها بر خوردار باشند

اعضای گروه های همسال در دوره ی نوجوانی چنان اتحاد و همبستگی با یکدیگر پیدا می کنند که به سادگی

نمی توان دایره وارد شد یا نفوذ کرد.

گروه تنها برای نوجوانان نقش حمایت کنندگی ندارد بلکه این فرصت را فراهم می کند که نوجوان نیز به

نوبه ی خود از دیگران حمایت کند و با دیگران همدردی کندبه عبارت دیگر گروه هم برای نوجوانان این

فرصت را فراهم مسازد تا انها فراتر از محیط خا نوادگیو در محیط اجتماعی مورد حمایت قرار گیرد وهم به

انها این فرصت را می دهد تا انها نیز حمایت کردن را در یک محیط اجتماعی تجربه کنند .البته گروه

همسالان مانند محیط خانوادگی از خصوصیت حمایت های افراطی یا اغماض های بیش از حد برخوردر

 نیست واین حمایت تا جایی است که فرد ضوابط وقوانین گروه را رعایت کند وهر زمان که نوجوان از این

مقررات وضوابط تخطی کرد گروه از حمایت نوجوان و همدردی با او دست بر می دارد.

پرورش  شخصیت نوجوان را در مر حله اول نوجوا نی وبلوغ  در درجه ی اول اهمیت قرار می دهیم و حتی  ان رااز تربیت علمی

 او مهم تر می شنا سیم . زیرا مقتضای سن او  تشخیص طلبی است ونوجوان می خواهد مو قعیت خود را نسبت به دیگران ممتاز و

مشخص می سازد.

این امر در این دوره ازاین دید مهم است که دوره ی اینده سازی است دوره ی علاقه مندی نوجوان به ترقی ورشد و پیشرفت است.

او می خوا هد به سوی کمال مطلوب حرکت کند و در این حرکت تا سر حد بی نهایت به پیش رود.از جهت دیگر نوجوان در

شرایطی است که دیر یا زود ، ولی به تدریج باید وارد اجتماع شود در بین افراد زندگی کند به راز و رمز حیا ت جمعی دست یابد

و از آداب ورسوم و از فنون آن آگاهای یابد .

بزرگترها باید شناخت خود ،شان خود وآگاهی های لازم را به نوجوان بدهند و در رشد و پرورش ابعاد وجودی اش همت گمارند .